Državljani Srbije koji putuju iz Srbije u zemlje EU i susjedne države, i dalje ostaju neprijatno iznenađeni novim procedurama na granici, iako se EES sistem već mesecima primjenjuje. Pa tako, mnogi koji putuju u države EU sa kojima se graniči Srbija, na primjer u Hrvatsku, se žale da moraju da izađu iz automobila i budu fotografisani na EES aparatu, iako su ranije sve to obavili.

Mnogim građanima je to problem, posebno ako zbog posla granicu prelaze više puta dnevno, pa za manje od 24 sata putnici mogu biti slikani i po više puta. Slična pravila važe i na granicama sa Mađarskom, Bugarskom i Grčkom.

“Sistem mora da prepozna da ste to zaista vi”

Direktor Jute, Aleksandar Seničić, objasnio je da jednokratna registracija nije dovoljna, već će putnici pri svakom ulasku i izlasku iz zemalja Šengen zone morati da prođu provjeru identiteta, koja uz pasoš podrazumijeva ili ponovno fotografisanje ili davanje otisaka prstiju.

– Sve vrijeme pričamo o tome da je sistem napravljen tako da se profil pravi prvi put kada idete. Uzimaju se sva tri elementa: otisci prstiju, slika i pasoš. Tada sam sistem dodjeljuje datum kada ste ušli. Međutim, da bi vas sistem prepoznao svaki sljedeći put, morate se registrovati. To znači da svaki put morate da uradite minimum dvije stvari: da date pasoš i najvjerovatnije da se slikate, odnosno da vas aparat uslika kako bi vas kompjuter prepoznao da ste to zaista vi. Tada se upisuje datum ulaska. Isto to morate da uradite i kada izlazite iz EU zone – navodi on.

Kako je objasnio, u sistem svaki put mora da se upiše datum ulaska odnosno datum izlaska iz države i da se obračuna koliko dana ste proveli u zemlji.

– To je i razlog zbog kojeg je uveden sistem, da se ne bi prešlo 90 dana boravka u okviru šest mjeseci. Tu nema nikakve dileme. Ne znam kako su ljudi mislili da se jednom registruju i da su poslije granice otvorene. Kako bi sistem znao da ste prešli granicu? – kaže Seničić.

Prema pravilima, mora da se uradi “dupla autentifikacija” profila. Pasoš jeste obavezan, ali pored toga, uzeće vam otisak prsta ili će vas fotografisati.

Šta je EES

Podsetimo, kako smo ranije pisali, dugonajavljivani Entry/Exit System (EES) 12. oktobra 2025. godine konačno je stupio na snagu, a uskoro bi trebalo da zaživi na svim spoljnim granicama evropskih država unutar Šengenske zone.

Prilikom prvog ulaska ili izlaska od državljana trećih zemalja, među kojima je i Srbija, prikupljaju se, pored podataka iz putnih isprava, i biometrijski podaci, odnosno otisci četiri prsta desne ruke i fotografija lica.

Koliko puta se uzimaju podaci

Osim one uobičajene, redovne procedure koju su putnici iz Srbije do sada morali proći, vršiće se i takozvano uzimanje biometrijskih karakteristika, odnosno podataka lica fotografisanjem i otisaka četiri prsta desne šake.

Kada se jednom unesu biometrijski podaci, za svaki sljedeći put biće dovoljno skeniranje pasoša za sve potrebne informacije.

Starosna granica prema kojoj se primenjuje EES ne postoji, već će svi putnici morati da se podvrgnu registraciji, osim što će, deca starosti do 12 godina života biti izuzeta od uzimanja otisaka prstiju.

Kako izgleda procedura

Dolazak na granični prelaz

Pored obične kontrole (provjera pasoša, viznih uslova, dokaza o sredstvima, smeštaju), biće aktiviran EES protokol

Ukoliko je to vaša prva posjeta u okviru EES, odnosno do sada niste imali registraciju u sistemu, biće vam uzeti biometrijski podaci: fotografija lica + otisci prstiju

Podaci o ulasku (vrijeme, mjesto) se bilježe automatski u sistem

Izlazak iz Šengena

Kod izlaska sistem će to registrovati, odnosno odrediti izlazno vrijeme, mjesto, i povezaćete to sa ulaznim podacima

Sljedeće posjete/ponovni ulazak

Kada ponovo putujete u Šengen, sistem će koristiti prikupljene podatke da vas “prepozna” (lice/otisci) i provjeri da li ste ranije ušli/izašli, da li je došlo do prekoračenja boravka, da li imate aktivne zabrane, itd…

Proces bi trebalo da bude brži, jer neće morati ponovo da se unose svi podaci

U prelaznoj fazi (oktobar 2025. do april 2026.), moguće su “olakšice”:

Dio graničnih prelaza neće odmah zahtijevati biometriju ili neće obrađivati sve putnike kroz EES

Još se može pečatirati pasoš u nekim slučajevima

Mogući povremeni izuzeci da bi se izbjegle gužve

Važno je napomenuti i da su prilikom registracije, tačnije prikupljanja podataka, svi putnici u obavezi da napuste vozilo i priđu punktu na kojem se ona vrši. Ako odbijete da date svoje biometrijske podatke, biće vam uskraćen ulazak na teritoriju evropskih zemalja koje koriste EES.

Posebne trake za državljane Srbije

Komandir Bačić ranije je napomenuo i da će državljani Srbije biti u obavezi da koriste posebne saobraćajne trake, prenosi Blic.

– Naši građani moraju koristiti, kada su drumski granični prelazi u pitanju, saobraćajne trake za ostale putnike. Na tim saobraćajnim trakama, i na ulazu i na izlazu, biće postavljene dodatne table na kojima će biti ispisan “Entry-Exit sistem”. Na kontrolnim kabinama, na tim saobraćajnim trakama, biće instalirani uređaji na kojima će se vršiti registracija, odnosno verifikacija te kategorije putnika – objasnio je Bačić.