Kakve su bile posljedice dejstva „orešnika” po koncern „Južmaš”, javnosti nije poznato, ukrajinske vlasti tamo nisu dozvolile pristup TV ekipama. Do novembra 2024. „Južmaš”, koji se prostire na 750 hektara površine, bio je relativno česta meta ruskih raketa i dronova. Za posljednjih godinu nije zabilježen nijedan udar po „Južmašu”, što de fakto potvrđuje da je „orešnik”, koji može da nosi osam bojevih glava koje potom autonomno biraju cilj, tamo, po svoj prilici, završio posao, piše Politika. 

U četvrtak uveče na meti „orešnika” našlo se nalazište i podzemno skladište gasa u mjestu Strijsko, nedaleko od Lavova. Komanda ukrajinske avijacije objavila je da je zabilježena brzina „orešnika” iznosila 13.000 kilometara na sat, što je čak i nešto više od parametara koje su zvanično prošle godine objavili Rusi. Za razliku od nekih drugih oružja kojima su se Rusi razmetali na paradama posljednjih desetak godina, čije karakteristike često nisu bile ni blizu deklarisanim, „orešnik” je, kako stvari stoje, zaista oružje bez premca.

U sebi svojstvenom maniru reagovao je i ukrajinski predsjednik Vladimir Zelenski i zatražio više sredstava za nabavku novih PVO sistema. Ministar inostranih poslova Andrej Sibiga tražio je hitnu sjednicu Savjeta bezbjednosti UN, izjavivši da udar predstavlja „prijetnju bezbjednosti cijeloj Evropi”. Mnogo trezveniji komentar čuli smo od bivšeg glavnog komandanta armije i aktuelnog ukrajinskog ambasadora u Londonu generala Valerija Zalužnog da je preksinoćno lansiranje „još jedan dokaz da posmatramo intenzivni rat na iscrpljivanje, praćen nevjerovatnim naučnim i tehnološkim napretkom”. Posljednjih nedelja pojavile su se spekulacije da bi Zalužni mogao da napusti diplomatsku službu, aktivno se uključi u politiku i kao najozbiljniji protivkandidat izađe na crtu Zelenskom.

S druge strane, došlo je još jedno u nizu apsurdno saopštenje ruskog Ministarstva odbrane. Tvrde da je druga primjena „orešnika” posljedica odmazde za napad ukrajinskih dronova na rezidenciju predsjednika Vladimira Putina u Novgorodskoj oblasti 29. decembra. Tvrde da je cilj udara bila kritična energetska infrastruktura i postrojenja za proizvodnju dronova. Ako je nešto bacilo sjenku na ovu briljantnu demonstraciju ruske vojne sile, to je ovo apsurdno saopštenje. Ne postoji logika koja može dovesti u vezu infrastrukturu za proizvodnju i skladištenje gasa i udar po predsjedničkoj rezidenciji.

Prema tvrdnjama ukrajinske vojske, „orešnik” je lansiran sa poligona „Kapustin Jar”, oko 1.500 km udaljenom od cilja. Ovu distancu, za oko 800 kilometara dalju od „Južmaša”, raketa je preletjela za nepunih 12 minuta. Nedavno je objavljeno da su sistemi „orešnik” raspoređeni u Bjelorusiji. Sa zapada ove zemlje Berlin je dvostruko bliži nego sinoć napadnuta gasna infrastruktura od „Kapustinog Jara”, Pariz je udaljen podjednako, a London je za tek 100 kilometara vazdušne linije dalji. Dakle, ova demonstracija sile trebala bi prije svega da zabrine evropske zemlje koje ne popuštaju u svojoj ratnohuškačkoj politici prema Rusiji. Šta bi ostalo iza osam nuklearnih bojevih glava neuhvatljivih za sisteme PVO koje može da nosi „orešnik”, strašno je pretpostaviti.

Lansiranje „orešnika” došlo je u momentu najvećih tenzija u odnosima Rusije i SAD još od Kubanske krize. Nakon što su američki specijalci, uz briljantnu obavještajnu pripremu CIA, zarobili predsjednika Venecuele Nikolasa Madura, američka vojska se ostrvila na ruske tankere koji su prevozili naftu iz Venecuele. Američki predsjednik Donald Tramp u podrugljivom tonu komentarisao je zapljenu tankera „Marinero”: „Ruski ratni brodovi koji su čuvali tanker otišli su veoma brzo kada smo mi stigli.” Kada se pojavio rizik da tanker zarobi američka obalska straža, on je promijenio zastavu Gvajane u rusku i u pomoć su mu upućeni razarač i podmornica. Oni nisu uplašili američku Obalsku stražu i ponižavajuće su se povukli.

Proteste su izrazili ruska ministarstva transporta i inostranih poslova. Američke vlasti su na kraju ipak odlučile da oslobode dvojicu mornara državljana Rusije, dok su 17 državljana Ukrajine, šest Gruzije i tri Indije izvedeni pred američki sud. Zapljena ruskih tankera pod izgovorom da prevoze naftu iz Venecuele i krše jednostrane američke sankcije predstavlja demonstraciju sile za ono što bi moglo da uslijedi uskoro. Tramp je u svom provokativnom intervjuu objavio da je odobrio novi zakon o sankcijama Rusiji, koga od ljetos predlažu senatori Lindzi Grejem, republikanac, i Ričard Blumental, demokrata. Prema ovom zakonu, ruska nafta bi imala isti status kao venecuelanska, što bi značilo da će SAD početi da plijene i naftu i sve tankere koji je prevoze.

Dakle, drugo lansiranje „orešnika”, koje dolazi u trenutku najvećih tenzija u odnosima SAD i Rusije još od Kubanske krize, možda je prije poruka Americi namjernoj da bez zadrške plijeni ruske tankere i naftu, nego Evropi koja svim silama podstiče Ukrajinu na nastavak rata. Ruska podmornica i razarač nisu proizveli nikakav utisak na američku Obalsku stražu, a da li će biti tako i sa ovim oružjem bez premca pokazaće naredne nedelje.