Međutim, za razliku od prethodnih godina, kada su se kroz ovaj format rješavala važna regionalna pitanja, proces je otišao u drugi plan.

Zašto je Berlinski proces nekada bio ključan za region

To ipak nije loša vijest za region, jer je Angela Merkel, njemačka kancelarka, 2014. godine započela ovaj proces kada je došlo do zamora proširenjem, i bilo je potrebno poslati signal zemljama zapadnog Balkana da ih Evropa neće zaboraviti.

Podsjećanja radi, tada je Žan Klod Junker, predsjednik Evropske komisije, najavio da u sedmogodišnjem mandatu njegove komisije, neće biti novih proširenja, što je izazvalo talas zabrinutosti u zemljama regiona.

Njemačka je tada pokretanjem Berlinskog procesa željela spriječiti da proces proširenja padne u zapećak.

Nakon 2018. godine, kada je i Junker promijenio prvobitnu politiku i najavio povratak politici proširenja kroz usvajanje strategije EU za zapadni Balkan, veliki dio poslova koje je pokreno Berlinski proces vraćen je u okvire evropskih institucija. Tada je Berlinski proces, i dalje pod palicom Merkelove, imao veliku ulogu, jer nije bilo jasno šta tačno nova evropska strategija predviđa.

Proširenje EU ponovo u centru pažnje

To je posebno potvrđeno u dvostrukom fijasku koji je pogodio Sjevernu Makedoniju, kojoj je obećano da će promjenom imena nastaviti evropski put, a onda je doživjela blokadu prvo od strane Francuske, koja je željela da se evropski pregovarački proces prvo temeljno redefiniše, pa onda i od strane Bugarske, koja je imala primjedbe u vezi s identitetskim pitanjima.

Tek ratom u Ukrajini, kada bezbjednosna pitanja ponovo dolaze u prvi plan, Evropska komisija počinje ozbiljnije shvatati proces proširenja i dolazi do formulisanja konkretnih strategija, poput Plana rasta i Reformske agende.

Zato se čini da Berlinski proces, iako je i dalje važan međuvladin forum i poveznica između EU i zapadnog Balkana, više nema onaj značaj kao u doba Junkerove komisije i dok je Merkelova bila njemačka kancelarka.

U petak smo se za informaciju o participaciji u Berlinskom kongresu obratili i Regionalnom vijeću za saradnju, ali do zaključenja ovog broja nismo dobili odgovor.

Crna Gora priprema oko 25 događaja

Kako stoji na sajtu Vlade Crne Gore, predsjedavanje Berlinskim procesom održava se pod sloganom "Region u pokretu. Preuzimanje odgovornosti za promjene".

Crna Gora je organizovala program od oko 25 događaja, uključujući 12 sastanaka na ministarskom nivou, koji će kulminirati Samitom lidera Berlinskog procesa 22. oktobra 2026. godine.

Zvanični kalendar trenutno uključuje sastanak ministara unutrašnjih poslova 15. i 16. septembra, ministara nadležnih za Zelenu agendu 18. i 19. septembra, ministara nadležnih za pitanja mladih 22. i 23. septembra, ministara ekonomije i trgovine oko 30. septembra i 1. oktobra, ministara spoljnih poslova 1. oktobra, Digitalni samit 13. i 14. oktobra te, na kraju, Samit lidera 22. oktobra.

Šta BiH može očekivati na samitu

Kada je riječ konkretno o BiH, očekuje se da će se na samitu 22. oktobra razgovarati o regionalnoj ekonomskoj integraciji, sprovođenju Zajedničkog regionalnog tržišta, povezivanju, bezbjednosti i otpornosti te reformama povezanim s evropskim integracijama. Četiri prioriteta koje je Crna Gora definisala su inkluzivni ekonomski rast, konkurentnost, bezbjednost i otpornost, kao i zelena tranzicija.