Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, lani je usluge javnog prevoza koristilo 14,9 miliona putnika, dok je 2017. godine taj broj iznosio 29,3 miliona. Pad broja putnika zabilježen je, kako u unutrašnjem tako i u međunarodnom prevozu. Iz statističkih podataka vidljivo je da taj pad u stopu prati i smanjenje broja autobusa pa je tako 2017. u Srpskoj bilo 975 autobusa, a na kraju 2021. godine 835. Zanimljiv je podatak da su domaći prevoznici lani svoje vozne parkove obnovili sa tek deset autobusa.

 

Predsjednik Skupštine Udruženja saobraćaja i veza RS Dejan Mijić kaže da ova grana privrede od perioda pandemije virusa korona ima velike probleme za koja se ne naziru rješenja.

 

- Sadašnji broj putnika ni izbliza nije približan brojevima koje smo imali prije pandemije koja je definitivno promijenila navike ljudi. Uprkos ogromnim cijenama goriva stanovnici se i dalje voze automobilima, a ne gradskim prevozom. Čak ide po jedno u autu, što je po kućne budžete potpuno neisplativo - kazuje Mijić.

 

Dodaje da je trend smanjenja broja putnika počeo još od 2018. godine, a kao razlog navodi migracije kompletnih porodica ka inostranstvu.

 

- Dio putnika u međunarodnom saobraćaju izgubili smo i zbog uvođenja većeg broja avio-linija - pojašnjava Mijić. On je istakao da je neophodno što prije napraviti stručnu studiju svih putnih pravaca.

 

- Gdje god imamo tržišnu utakmicu možemo očekivati značajnu redukciju, jer je nemoguće da prevoznici opstanu sa ovim cijenama i brojem putnika. Tamo gdje gradovi određuju linije i broj polazaka, kao što je slučaj u Banjaluci, moraće se tražiti rješenje. U gradu na Vrbasu sadašnji broj linija zasnovan je na istraživanju rađenom prije 15 godina, kada je daleko više stanovnika koristilo usluge prevoza - navodi on.

 

Sa duplo manjim brojem putnika u odnosu na period prije pandemije suočava se i firma “Centrotrans” iz Istočnog Sarajeva.

 

- Starenjem stanovništva opada broj putnika, jer jedan penzioner nema potrebu da putuje kao student, a tu je i iseljavanje stanovništva. Jedan od razloga je i taj što firme novac za prevoz isplaćuju radnicima, ne prevoznicima pa se oni udruže i do posla putuju autom - kaže direktor ove firme Momčilo Sladoje. Dodaje da je njegova firma jedna u nizu koja je parkirala određeni broj autobusa i redukovala broj polazaka.

 

- Ti autobusi stoje i sada su poluupotrebljivi. S druge strane jako je teško obnoviti vozni park, jer jedan autobus star oko osam godina košta između 80.000 i 100.000 evra, dok cijene novih sa vrhunskom opremom dostižu i do 350.000 evra - kazuje Sladoje.

 

Vlasnik i direktor kompanije “Rale turs”, koja pruža usluge gradskog i prigradskog prevoza u Banjaluci Dragomir Rajilić kaže da ni oni nemaju ni izbliza broj putnika kao prije pandemije.

 

- Sada ih je oko 40 odsto manje u odnosu na 2019. godinu, zbog čega smo morali redukovati određeni broj polazaka - naglašava Rajilić.

 

 

Dejan Mijić kaže da se prevoznici iz Srpske suočavaju i sa nelojalnom konkurencijom u međunarodnom prevozu.

 

- Srpska se nalazi na mapi većine međunarodnih linija koje voze kolege iz FBiH po damping cijenama - kaže Mijić.