Posljednji popis stanovništva u BiH 2013. godine obilježili su veliki problemi, a priča je završila tako što je Republika Srpska, nezadovoljna načinom na koji je Agencija za statistiku BiH obradila podatke, krajem 2016. godine objavila svoje podatke.

Ključni kamen spoticanja bila je namjera da u rezidentne, odnosno stalne, stanovnike uđu i oni koji duže od godinu dana ne žive u BiH, čemu se RS usprotivila, ukazujući na to da se tako želi dovesti do toga da broj Bošnjaka u BiH pređe 50 odsto, što se na kraju i dogodilo.

Popisivači bi ponovo na teren trebalo da izađu 2021. godine, a sa nekih adresa u Sarajevu upozorili su već da pojedini žele dijasporu brisati iz popisa. Federalni mediji objavili su da statističkim institucijama već stižu prijedlozi povodom predstojećeg popisa stanovništva i da je jedan od njih da bude izbačena takozvana definicija namjere, odnosno da neće biti popisani oni koji u BiH žive kraće od godinu dana, ukazujući na to da će, ako te definicije namjere ne bude, popis biti lažan.   

Sagovornici “Glasa Srpske” bliski statističkim institucijama smatraju da se iza toga vjerovatno krije spin, odnosno težnja da bošnjačka strana takvim i sličnim “varnicama” ispita teren kako bi u startu prikazali da je ta priča opasna za BiH, odnosno za njihove interese i ciljeve. 

Stručnjak za pitanja popisa stanovništva Dragiša Bjeloglav istakao je za “Glas Srpske” da su pravila jasna i da je stalno stanovništvo ono koje je na određenom području duže od godinu dana.

- Sve što živi izvan te teritorije duže od godinu dana se ne popisuje za taj dio jer ne može isti stanovnik biti popisan u dvjema zemljama. To je sa stanovišta i Ujedinjenih nacija i Evropske komisije potpuno jasna definicija - rekao je Bjeloglav, koji je ranije učestvovao u pripremi popisa u BiH i bavio se tim pitanjima i početkom devedesetih godina.

Bjeloglav je naglasio da u BiH, za razliku od drugih zemalja u regionu, ima drugu dimenziju.

- To su političke podjele, zastupljenost u skupštinama i zbog toga dolazi do problema. Slični problemi postoje, između ostalog, u Makedoniji, gdje nije bilo popisa jer su Albanci počeli da organizuju stanovništvo da dolazi i tako dalje - rekao je Bjeloglav i dodao da je problem u BiH bio, ne u definiciji popisa, već u realizaciji.

Zavod bez prijedloga

U Republičkom zavodu za statistiku rekli su za “Glas Srpske” da pripreme u vezi sa popisom još nisu u fazi kada se razmatraju metodološka rješenja među kojima je i status rezidentnosti.

- Republički zavod niti je dobio niti je davao prijedloge o “definiciji namjere”, a takođe ni između tri statističke institucije nije bilo govora o toj temi. U popisu se zalažemo za primjenu standarda i metodologije “Evrostata” koji jasno definišu rezidente u popisu u nekoj državi - rekli su kratko u toj republičkoj instituciji.